Toolbar
MSAA
Saruul-Erdene Myagmar

Saruul-Erdene Myagmar

Яг арав хоногийн дараа. Алаг бөмбөгөнд дуртай хэн бүхэнд, Арван хоёр дахь удаагийн тэмцээндээ зориулав:

Арван хоёр жил тоглоод бид сая тогтниюу. Тэгээд алаг бөмбөгийн аргыг олж юуны магад. Тэгвэл уран гайхамшигт гоолыг хөндлөн дамжуулахуйн хүсэлт аргаар дэмнэн бүтээж, хөлбөмбөгт сургасан банг нарынхаа ачий нь магтан хариулаюу.

Цаст уулын оргилоос цагаан болоюу, толгой минь. Тэгээд мөнх билгийн налина линхуа цэцэг сэтгэл зүрхэнд минь дэлгэрэнхэн цэцэглэж юуны магад. Тэгвэл амрыг харан, гэр зуураа цэнхэр дэлгэц ширтэн хэвтэх бус, ахмадынхаа боловч тэмцээндээ хүчийг үзэн, нэгэн багт үеийн үед зүтгэсэн итгэлт анд нарынхаа ачийг нь дурсан хариулаюу.

Хамгаалалт минь гүн нуураас амгалан болоюу. Тэгээд бид нэгэн баг, нэгэн зорилгоор нэгэн зүгт тэмүүлэхийн нууцыг нээж ч магад буюу. Тэгвэл сэтгэлийн чин хүсэл, нэгнээ хүндлэхүйн ухаан тэвчээрээр гайхамшигт сайхан багийг бүтээн, шивээлсэн жад мэт шигүү хамгаалалтаар нь их спорт, элэг нэгт ардынхаа ачий нь бахдан хариулаюу.

Бэлтгэл минь одооныхоос сайн болоюу. Тэгээд гоолын уран дархан болж юуны магад. Тэгвэл гялалзсан довтолгооны айзам хэмнэлээр хүсэн сэтгэхүйн гайхамшиг гоол бүтээж, дур булаам арвисын үзэсгэлэнгээр нь алс холын тэмцээнд биднийг үдээд дээлийн минь захыг мушгин суугч ар гэрийнхнийхээ ачий нь магтан хариулаюу.

Цаг сэтгэлээ спортдоо зориулах нь буюу Цац суваргын цом оршвой

М. Саруул-Эрдэнэ (МонЦамэ агентлагийн Вашингтон дахь сурвалжлагч)
@SaruulerdeneM

Америкийн монголчууд жил бүр хөлбөмбөгийн аварга шалгаруулах тэмцээнээ хийдэг. Энэ жилийнх Лас-Вегаст болсон бол ирэх жилийнхийг Вашингтон Ди Си амлаж авсан байгаа. Жил бүр Дуртгалын өдөр буюу 5 сарын сүүлчийн сайн өдрүүдээр болдог уламжлалтай тэмцээн юм. Харин зун, намартаа баруун, зүүн бүсийнхэн аваргаа шалгаруулна. Баруун бүсийн Сан-Франсиско, Лос-Анжелос, Сиэттл, Сакраменточууд, дээр нь Дэнвэрийг нэмээд “Пасифик Кап” буюу “Номхон далайн цом”-ын төлөө өрсөлддөг бол зүүн бүсийн аварга шалгаруулах тэмцээнийг Пирамид Гранит санаачлан “Пирамид Кап” буюу “Цац суваргын цом” нэрийн дор зохион байгуулдаг болсон юм.

5 сард болдог тэмцээн нь бөхөөр бол Наадам, дээрх хоёр тэмцээнийг харин “Бүсийн Даншиг” гэлтэй. “Зүүн бүсийн даншиг-Цац суваргын цом”-д энэ жил зохион байгуулагч “Пирамид”, домогт “Монгол морьд” багийн суурин дээр үндэслэсэн, өнгөрсөн жилийн цомын эзэн, нийслэл хотын “Капиталз”, Америкийн монголчуудын хошой аварга Чикаго хотын “БОС”, АНУ дахь Монгол Соёлын Төвийн дэргэдэх “Мон-Юнайтед”, энэ жилийн Америкийн монголчуудын аваргын мөнгөн медальт Халимагийн “Жангар”, Нью-Жерсигийн “Жигүүр” багууд оролцлоо.
 
Сугалаа

6 баг 3, 3-аараа хоёр хэсэгт хуваагдаж, эхний хоёр байр нь солбиж хагас шигшээд тоглохоор болсон юм. Хоёр хэсгийг зохион байгуулагч “Пирамид”, өнгөрсөн жилийн аварга “Капиталз” багууд толгойлохоор болов. Нэг хотоос ирсэн тул “Жангар”, “Жигүүр” багууд хэлцэж, Чикаго, Монгол Соёлын Төв хоёр мөн салахаар боллоо. Хэлцэнэ гэдэг нь хоорондоо хэлэлцэж тохирно гэсэн үг биш, бидний багад нэг багт орж болохгүй, өөрөөр хэлбэл хүч авьяас ойролцоо хоёр хүүхэд хэлцээд, өөр өөр багт орохыг тэгдэг байсан юм. Нэг нь чулуу, нөгөө нь шил гэх мэтчилэн болоод гартаа атган очоод багийн ахлагчаас асууж сонгуулан салдаг байлаа гэж. Гэхдээ “мод уу, шил үү” гэж асууж байгаа хүүхэд ихэнхдээ өөрийхийгөө түрүүлж хэлчихдэг учраас сонсож байгаа багийн ахлагч жаахан сэргэлэн нөхөр бол дуртай хүнээ авчих гэм бий. Хэлцэх, зарим газар “талцах” гэдэг үгийн учир энэ, спортын нэр томьёогоор бол нэг пот-нд орохыг хэлээд байгаа хэрэг.

За юутай ч сугалснаар А хэсэгт Пирамид, Монгол Соёлын Төв, Нью-Жерси багууд, Б хэсэгт Капиталз, Халимагийн Жангар, Чикаго багууд таарлаа.

Хэсгийн тоглолтууд

А хэсэг

Монгол Соёлын Төвийн “Мон Юнайтед” – Пирамид

Тоглолтын эхний хагас ширүүн өрсөлдөөнтэй болов. Хоёр талд хэдэн хэдэн гоолын боломж гарсан юм. Гэвч боломжоо арай илүү ашигласан нь Мон Юнайтед болж, Илдийн дамжуулалтаар миний бие анхны гоолыг хийлээ. Аав хүү хоёрын дамжуулалт-гоол болсон гэсэн үг.

Хоёрдугаар хагас дөнгөж эхлээд байтал Алтайгийн дамжуулалтаар залуу тамирчин Бэбээ ганцаараа урагш гарч ирлээ. Хаалгач Түвшээ бас өөдөөс нь гүйв. Бэбээг хаалгачийн хажуугаар гарч амжтал хашир Түвшээ маань энэ удаад дүрэм зөрчин зогсоохоос аргагүй болсон юм. Энэ шийдвэр багт нь хүндээр туссан билээ. Учир нь Мексик шүүгч өршөөлгүйгээр улаан карт өгч, пенальтиг харин Цэнгэл гоол болгов. Арван хүнтэй болсон Пирамид сэхэл авч чадалгүй байсаар дахин хоёр гоол алдаж, Монгол Соёлын Төв эхний тоглолтдоо 4-0 харьцаагаар хожлоо.

Монгол Соёлын Төвийн “Мон Юнайтед” – Нью-Жерсигийн “Жигүүр”

Мон Юнайтед эхийхээ тоглолтын дараа аравхан минут амьсгаа аваад хоёр дахь учраатайгаа таарлаа. Жигүүрийн анхны тоглолт учраас харин эрч сайтай эхлэв. Гэвч Мон Юнайтед хоёр захаараа илүү хурд, хүчтэй довтолсоор энэ тоглолтыг 4-1 харьцаагаар дуусган хэсгээсээ нэгээр гарах нь тодорхой болов.

Пирамид –Жигүүр

А хэсгээс хоёроор гарахын төлөө энэ хоёр баг тэмцэлдэв. Уг нь Монгол Соёлын Төвийн багт нэг гоол хийсэн учраас Жигүүр багт ашигтайгаар тоглолт эхэлсэн юм. Учир нь тэнцсэн тохиолдолд гоолын зөрүүгээр гарчихна. Дээр нь Пирамид багийн хаалгач улаан хуудас авсан тул сэлгээний хаалгач барьж байгаа. Ингэд эхний хагас тэг тэгээр тэнцэв. Байдал хэцүү, түгшүүртэй болж ирэх үед Пирамид аргагүй талбайн эзэн багийн хийморь, зангаргыг харуулан гоол хийж, хэсгээсээ хоёроор гарах эрхээ өвөртөлсөн юм. Соёлын тэргүүний ажилтан цол тэмдгээр шагнуулаад удаагүй байгаа, хөгжмийн найруулагч “Шар” хэмээгдэгч Баясгалан хаалгаа маш найдвартай хамгаалсныг энд дурдах нь зүйтэй.

Б хэсэг.

Энэ хэсэгт ёстой нэг гал гарсан тулаанууд боллоо. Аргагүй ч юм даа, энэ жилийн нийт Америкийн монголчуудын АШТ-ий үзүүр түрүүг булаалдсан хоёр баг нэг хэсэгт таарсан гээд бод доо. Үлдсэн баг нь Пирамид Капын өнгөрсөн жилийн аварга гэж байгаа.

Ийм гурван ойролцоо баг бие биенээ тойрч хожсоноор гоол тоолж цааш нь хэн гарахыг шийдэх болов. Халимаг Чикагог 1-0 ээр, Чикаго Капиталзыг 2-1 ээр, харин Капиталз нь Халимагийг 4-2-оор тус тус буулган авсан учир, бүх баг адил гурван оноотой, гоолын зөрүүгээр Капиталз нэгээр, Чикаго хоёроор гарсан юм.

Шагнал

Хагас шигшээ тоглолт эхлэхээс өмнө тэмцээний нээлт болов. Баг тамирчид бүрэн жагсаж Монгол улсынхаа төрийн дууллыг дууллаа. Нээлтийн үеэр АНУ дахь монголчуудыг баярлуулсан сайхан мөч тохиосон юм. Монголын Үндэсний Олимпийн Хороо биеийн тамир, спорт, Олимпизмын үйл хэрэгт оруулсан хувь нэмрийг нь үнэлж, хоёр хүнд шагнал олгосныг МҮОХ-ны “Таван Цагариг” сонины АНУ дахь тусгай сурвалжлагч, хөлбөмбөгийн спортын мастер Ц.Энхтүвшин гардуулсан юм.

Юуны өмнө чөлөөт бөхийн Азийн аварга, Атлантагийн Олимпийн шагналт байрт, Дэлхийн өсвөрийн АШТ-ний мөнгө, Залуучуудын АШТ-ний хүрэл медальт,  ОУХМ, “Пирамидийн Цом”-д бол Капиталз багийн хөлбөмбөгчин Лувсан-Ишийн Сэргэлэнбаатарыг МҮОХ-ны “Олимпын алдар” одонгоор шагналаа. Сэргэлэнбаатар бол нэгэн үе Монголын чөлөөт бөхийн 48 кг-ийг дэлхийд дуурсгаж байсан бөх билээ.

Дараа нь энэхүү тэмцээнийг санаачлан зохион байгуулж буй Пирамид гранит компанийн захирал Маналжавын Дэлгэрцогтод МҮОХ-ны “Алтан медаль” гардуулав. М. Дэлгэрцогт, Өлзийхуяг нар зөвхөн энэ удаагийн тэмцээнийг санаачлан зохион байгуулаад тогтохгүй ерөөс АНУ-д болж буй спортын олон уралдаан тэмцээн, баг тамирчдыг дэмждэг, тэтгэдэг, ёстой л спортод элэгтэй улс юм. Компанийхаа залуусыг хөлбөмбөгийн баг болгон зохион байгуулаад чөлөөт цагийг нь зөв боловсон өнгөрүүлж, Вашингтоны лийгд мөн тоглуулна.

Ийнхүү манай Үндэсний Олимпийн Хороо ахмад олимпчидоо, Олимпизмд хувь нэмрээ оруулж буй иргэдээ мартаагүй, хувь нэмрийг нь үнэлсээр яваа гэдгээ ялангуяа Олимпын олон медальтай энэ баярт үед илэрхийлсэн нь үнэхээр талархууштай явдал болсон юм.

Хагас шигшээ

Хагас шигшээд Чикаго эхэлж гоол алдсан ч тоглолт дуусахаас өмнө гэнэт угсруулан гоол хийж Мон Юнайтедийг хожлоо. Нөгөө тоглолтод Вашингтоны хоёр баг таарсан, энэ хоёр баг бэлтгэлээ хамт хийдэг, нэгнийхээ тоглолтыг үнэхээр сайн мэддэг учраас хэн хэнээ гаргаахгүй байсаар үндсэн цагт тэнцэв.

Торгуулийн цохилт ээлж дараалан орсоор, нэг нь ч алдалгүй үргэлжилсээр... Энэ цуврал шилдэг волейболчин Чулуундаваад хүрээд зогсох учиртай юм байжээ. Ингээд зохион байгуулагч Пирамид баг шигшээ тоглолтод шалгарч үлдлээ.

Шигшээ тоглолт

Ийнхүү “Цац Суваргын цом”-ыг булаалдахаар Чикаго хотын БОС баг, нутгийн эзэн “Пирамид” багууд гарч ирлээ. Чикаго баг эхлээд хаалгачийн алдааг ашиглан нэг гоол хийсэн ч Пирамидын залуус сэтгэлээр уналгүй довтолсоор тоог тэнцүүлж дөнгөв. Бас нэгэн торгуулийн цохилт. Чикаго хотын БОС баг Лас-Вегас хотноо аварга болохдоо шөвгийн найм, хагас шигшээ болон шигшээ тоглолтод гурав дараалан тэнцэж, гурвууланд нь пенальтигаар хожиж байсан билээ. Нөгөө баг нь болохоор Вашингтон хотын лийгийн финалд, мөн дөнгөж өмнөх тоглолтдоо пенальтигаар хожсон баг гэж байгаа. Пенальтигийн аварга баг гэдгээ Чикаго баталж энэ удаад нэг ч цохилт алдалгүйгээр түрүүллээ.

Хүрэл медалийн төлөөх тоглолт

“Цац Суваргын Цом”-ын хүрэл медалийн төлөө тоглохоор Монгол Соёлын Төвийн Мон Юнайтед, Вашингтон хотын Капиталз багууд гарч ирлээ. Нэг өдөр дөрөв тоглоно гэдэг үнэхээр хүнд, аль аль баг нэлээд сульдсан харагдаж байв. Капиталз эхлээд тоглолтын санаачилгыг авсан юм. Довтлогч Сүхээнээ хоёр ч удаа хаалгачийн эсрэг ганцаараа дайрснаа юм болгож чадсангүй. Энэ хоёрын ядаж нэг нь гоол орчихсон бол байдал хаашаа ч эргэж мэдэхээр байлаа. Гэвч Мон Юнайтед удалгүй сэхээ авч, ялангуяа залуус нь хүч авьяасаа зөв ашигласнаар гоолын бороо оруулж эхлэв.

Бэбээ, Цэнгэл, Батболд ээлж дараалан хийсэр 6-1 харьцаагаар Монгол Соёлын Төвийн баг ийнхүү хүрэл медаль хүртлээ. Өнгөрсөн жилийн аварга медальгүй хоцорсон, Америкийн монголчуудын АШТ-ний мөнгөн медальт баг бүр хэсгээсээ ч шалгарч чадаагүй гээд бодохоор ямар чанартай, өрсөлдөөнтэй тэмцээн болсон нь илэрхий.

Цом – MVP

Тэмцээнд түрүүлсэн Чикаго БОС баг Пирамид компанийн нүсэр том шилжин явах цомыг гардан авлаа. Үүнээс өөр олон байрлал дээр шилдэг гэж шалгаруулалгүй, ерөөс шилдгийн шилдэг буюу MVP гэсэн ганцхан чанартай шагнал олгохоор тэмцээнийг зохион байгуулагчид шийдвэрлэжээ. Шагнал нь гэж ёстой л Пирамид Гранит компаниас өөр хэн хийж чадах вэ гэмээр, чулууны үйлдвэр чулуугаар юу хийдгээ үзүүлж байна уу гэмээр мундаг хүнд, ур сайтай чулуун цом байлаа. Энэхүү шагналын эзнээр тус тэмцээнд 7 гоол оруулсан, Мон Юнайтедийн Цэнгэл тодорлоо. Аварга болсон Чикаго баг нийт дөрөв тоглохдоо 5 гоол хийсэн байхад Цэнгэл ганцаараа 7 гоол оруулсан гэдэг нэг юм хэлээд байна аа л гэсэн үг.

Монгол Соёлын Төв – Мон Юнайтед багийн талаар

Энэ тэмцээнд хамгийн үзүүштэй тоглож, хамгийн олон гол хийж, үзэгчдийг гайхашруулсан баг бол яах аргагүй Монгол Соёлын Төв-Мон Юнайтед баг байлаа. Америкийн Монголчуудын АШТ-д муж, улс бүрээс нийлэн баг болж ордог Эв нэгдлийн бэлгэдэл болсон Мон Юнайтед баг энэ жилээс эхлэн Вашингтон хотын лийгд тоглодог Монгол Соёлын Төв багтай албан ёсоор нэгдэж байгаа юм. Ингээд Америкийн АШТ-дээ Мон Юнайтед нэрээрээ, зүүн бүсийн болон Вашингтон хотын лийгдээ Монгол Соёлын Төв нэрээрээ тоглож байхаар болжээ.

Ёстой л эв нэгдлийн баг гэдгээ харуулж маш чанартай, сонирхолтой баг бүрдүүлж чадсанаар тэд дөрөв тоглохдоо 15 гоол хийж, олныг баясгав. Бусад таван баг тавуул нийлээд 14 гоол хийсэн билээ.

Хамгийн холоос буюу Сан-Франсиско хотоос спортын мастер Ц.Энхтүвшин, Өлзий-Орших нар иржээ. Хамгаалалтад хамт тоглож сурсан хоёр учраас дээгүүр ирсэн бөмбөгийг Энхтүвшин хажуу тийшээгээ мөргөөд л хаяхад Өлзий-Орших тосгуулж аваад л, үнэхээр найдвартай байлаа.

Дэнвэрээс Батболд ирсэн, хурдтай, техниктэй довтлогч зарим үед өөрөө урагшаа явж, зарим үед арагш татан, найруулахад оролцож, “эх орныхоо аль хэрэгцээтэй өнцөг булан бүрт” гэдэг шиг юм болов.

Миззури мужаас Цэнгэл ирсэн, хэдэн гол хийгээд ямар шагнал авсныг нь та бүхэн мэдэж байгаа.

Иллиной мужаас Монголын идэрчүүдийн шигшээд тоглож байсан Алтай ирж, АНУ дахь анхныхаа тэмцээнд оров. Алтай төвд тоглож, бүх довтолгоо, дамжуулалтын гол цөм болон, багаа зохион байгуулж байлаа.

Индиана мужаас спортын мастер Рэнцэнсамбуу ирсэн, гурван номероо хийдгээрээ хийж, “цагаан хэрэм” болдгоороо болов.

Хоёр жигүүрээр Монгол Соёлын Төвийн залуу тамирчид болох Билгийн-Илд, Очирням нар тоглолоо. Жил ирэх тутам сайжирсаар буй энэ хоёр хүү, Лас-Вегас явж дайны утаа үнэрлээд, одоо бас энэ том тэмцээнд шилдэг тамирчидтай эн зэрэгцэн тоглосноор туршлага хуримтлуулсан буй заа.

Энэ хоёроос дүү Бэбээ хэмээгдэгч Билэгтүвшин довтолгоонд тоглож, хэд хэдэн гоё гоол хийсэн, одоо дөнгөж 15 хүрч байгаа хүүхэд юм. Дамжуулаад сурчихвал ч их юм дуулгана даа.

Монгол Соёлын Төвийн өөр нэг тоглогч Батсүх баруун талд хамгаалсан бол Спортын гимнастикийн дэд мастер Эрдэнэбаатар хаалгач хийж, эсрэг багийн олон осолтой бөмбөгийг таслан зогсоосон юм. Ахмад тамирчин Доржсүрэн, Баттогтох нар сэлгээгээр орж ирээд бужигнуулсан, Доржсүрэн бүр гоол хийгээд авсан гэж байгаа. Ингээд бодохоор Монгол Соёлын Төвийн гоол хийсэн хамгийн залуу (Бэбээ-14), хамгийн ахмад (Доржсүрэн-50)  хоёр тамирчны насны зөрөө 36 байна гэдэг сонирхолтой баримт болох юм.

Өөр нэг сонирхолтой баримт бол Монгол Соёлын төвийн багт аав-хүү хослол хоёр (Баттогтох – Бэбээ, Саруул-Илд), ах-дүү хослол нэг (Доржсүрэн-Батсүх) тоглосон байна.

Төгсгөл

Сайхан тэмцээн зохион байгуулж Олимпийн их баяр дээр баяр нэмсэн Пирамид компанийн нийт хамт олон, захирал Өлзийхуяг, Дэлгэрцогт, ерөнхий шүүгч Баасансүрэн нарт талархал илэрхийлье.

Нутгийн эзэн Вашингтоныхонд болон хаа хол Чикаго, Нью-Жерси мужаас ирсэн БОС, Жигүүр, Жангар багийнханд, холоос ирсэн бусад тамирчдад спортод сэтгэлтэй байдагт тань, сэтгэлтэй зүйлдээ хөрөнгө мөнгө, цаг заваа зарцуулж чаддагт тань баяр хүргэе.

Тэнгэр нь цэнхэр
Тэнд суугчид нь цэмцгэр
Тэнгэрлэг нэгэн үндэстэн байдаг
Тэр үндэстнийг Монгол гэдэг ээ.

Бөмбөг нь бөөрөнхий
Бүгдээрээ дагачихвал салахын аргагүй
Эгэл биш нэгэн спорт байдаг
Энэ спортыг хөлбөмбөг гэдэг ээ.

Захирлууд нь сэтгэлтэй
Залуус нь итгэлтэй
Олны төлөө ажилладаг компани нэг байдаг
Онцолж тэр хамт олныг Пирамид Гранит гэдэг ээ.

Тоглогчид нь гарамгай
Тоосроод нэг хөдөлчихвөл зогсоох аргагүй
Тэнхээтэй нэгэн баг байдаг
Тэр багийн нэрийг Мон Юнайтед гэдэг ээ.

Дараа жилийн “Цац суваргын цом”-оор дахин уулзталаа баяртай, залуус аа.

Өнгөрсөн жил анх удаагаа зохиогдсон мини-хөлбөмбөгийн АШТ тэмцээн энэ жил мөн Миссури мужийн Сэнт-Луис хотноо 10 сарын 27-ны өдөр болох гэж байна. АНУ дахь монголчуудыг муж хотоороо болон албан байгууллагаараа, найз нөхдөөрөө баг болон оролцохыг урьж байна.

Тэмцээний дүрмээс:

Талбайд хаалгач болон 5 тоглогч, нийт 6 тамирчин гарна. Сэлгээний тоглогчийн тоог хязгаарлахгүй, гэвч байр эзэлсэн багт 10 медаль оногдоно. Талбай хиймэл зүлэгтэй, дотор тоглох зориулалтын хадаас бүхий пүүз өмссөн байна. Отон тоглолт байхгүй, арагш, хажуу тийш гарах дүрэмгүй. Ханатайгаа тоглоно. Хөлд суухгүй. Баг бүр 200 долларын хураамж төлнө.

Тэмцээний хөтөлбөрөөс:

Тэмцээний дараа зохион байгуулагчид урлаг соёлын арга хэмжээ зохиохоор төлөвлөж буй. 1911 оны хувьсгалыг үндэслэгчдийн нэн ховор гэрэл зургийн тайлартай үзэсгэлэн гаргана. Ням гаригт хотоор зугаалж, Сэнт Луисын алдарт нумыг үзүүлнэ.

Тэмцээн болох талбайн хаяг

7210 Olive Boulevard, University City, MO 63130

Холбогдох утас, хаяг

314-737-3827
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Дэнвэр - 2006

in Stories
on: 29 May 2006

АНУ ДАХЬ МОНГОЛЧУУДЫН ХөЛБөМБөГИЙН АВАРГА ШАЛГАРУУЛАХ ТЭМЦЭЭН

Сурвалжилсан М.Саруул-Эрдэнэ

Вашингтон, Ди Си (dayarmongol.com). Дэнвэр хотын онгоцны буудалд газардсан Вашингтон Ди Си – гийн онгоцноос адил өнгийн бэлтгэлийн хувцастай хорь гаруй хүдэр чийрэг ази залуус гарч ирэн хөшилдөхийг хавийн Америкчууд харан гайхна. өглөө нь Чикагогийн онгоцноос бас төдий тооны Монголчууд буусан тул азийнхан гэхээр тагжгар, туранхай нөхдийг төсөөлөн боддог Америкчуудад ихэд сонирхолтой байгаа бололтой. Хорь хориороо онгоцны буудлыг доргиосон эдгээр Монгол залуус АНУ дахь Монголчуудын Хөлбөмбөгийн Анхдугаар Аварга Шалгаруулах Тэмцээнд ирж байгаа нь энэ. Баг болгон дор хаяж 3 бөхтэй болохоор сүрлэг харагдах нь бас аргагүй. Тэмцээнээс хийсэн сурвалжлагаа толилуулъя.

 

Дэнвэрын буудал Буянт Ухааг санагдуулав

Онгоцны буудлаас тэмцээний талбай хүрэхээр хөдлөхөд яг л Буянт Ухаад буусан мэт сэтгэгдэл төрж байв. Эндхийн агаар хуурай, өвс нь шаргал, салхи нь хүртэл баруун хойноосоо, замаар давхин явахад баруунтаа яг л Богд уул дүнхийн харагдана. Хотоос уулын бараа шууд харалгүй уджээ. Яармаг шиг дэнжээр гараад Туул гол шиг голоор даваад цэнгэлдэх шиг талбай руу яваад орчихов оо.

 

Эхний өдрийн тоглолт

Талбайд орж ирэнгүүт л тэмцээн эхлэв. Эхний өдөр 4 тоглолт болсноос Дэнвэрийн Алтан бөмбөг баг Чикаго болон Дэнвэр-2  багаа хожсон бол Вашингтон Ди Си баг мөн Чикаго, Дэнвэр-2 багийг буулган авлаа. Үүнээс харахад маргаашийн тоглолтууд: Алтан бөмбөг, Монгол морьдтой алтын төлөө, Дэнвэр-2 Чикаготой хүрлийн төлөө тоглох нь тодорхой болов.

 

Нэр нь үл мэдэгдэх баатрууд буюу шилдэг хаалгачид

Хөл бөмбөгийн аливаа тэмцээнд урдуур довтолж гоол хийгсэд ихээхэн нэр хүндтэй байдаг. Гэтэл хөөрхий хамаг хүндийг үүрэгч хаалгачид чимээгүйхэн хоцрох тохиолдол олонтой. Энэ удаагийн тэмцээний хаалгачид бүгд үнэн гарамгай байсныг хэлэх хэрэгтэй. Алтан бөмбөгийн хаалгач Баярсайхан ч элдэв магтаал хэрэггүй, мэргэжлийн хүн. Дөрвөн ч удаа Монголын шилдэг хаалгач болж байсан тамирчин. Дэнвэр -2 ийн хаалгач ялангуяа Вашингтоны Монгол морьдын мөн ч олон айхтар бөмбөгийг тогтоосон доо. Тэр айхтар хаалгачийн нэр Пунцагийн Сүхбат. Тийм ээ, Монгол улсын гарьд Сүхбат хүнд жинд барилдаж байсан бөх гэхэд хоёр тохой өндөр үсрэн хатгах нь гайхалтай. Монгол морьдын Эрдэнэбаатар, Чикагогийн Аргамаг багийн Лхагвасүрэн нар ч ганцаараа довтлон ирэх олон довтлогчийн бөмбөгийг барилаа.       

 

Ганбаагийн хууцай

Тэмцээний зохион байгуулалт үнэхээр сайн байв. Тоглолтын явцад бууз хуушуур, ус ундаа авчран тамирчдыг дайлж байсан бол эхний өдрийн тоглолтын дараа нэгэн тухтай айлд аваачив. Энэ нь Алтан бөмбөгийн тамирчин Ганбаагийн гэр байсан бөгөөд Ганбаагийн ээж бүгдэд Улаанбаатар, Баянголынхоос илүү хууцай хийн бэлджээ. Хоолны араас хоолой норгоод, “Бүгдээрээ одоо усанд орж амарцгаа. Орой үдэшлэгтэй” хэмээн сануулах нь 5 одтой буудалд ирчихсэн ч юм шиг.    

 

Америк бааран дахь Монгол үсэргээ

Орой 9 цагаас хөл бөмбөгийн тэмцээнд зориулсан үдэшлэг болов. Ер нь хөл бөмбөгийнхөн гэхээр ихэвчлэн 30-аас дээш насныхан байх. Монгол залуус одоо сагс илүү сонирхох болжээ. Настай улс голдуу ирнэ гэдгийг DJ гярхай мэдэрч дан Смоуки, АББА, Модерн Токингийн дуу тавьж олны цөсийг хөөргөнө. Нэгэн хамтлаг амьд тоглов. Гэнэн цайлган цэвэр ариун хайраа би… хэмээн эхлэхэд гэрэвшүү нэг нь амандаа түрж, гэгэлгэн нэг нь аль хэдийн тайзнаа үсрэн гарчээ. Дэнвэрийнхэн үнэхээр сэтгэл зүрхээ гаргаж, сайхан үйл ажиллагаа зохион байгуулжээ. Дээр нь хүнийг дайлъя гэвэл яаж дайлдгийг бас үзүүлж өглөө. Зочдын халааснаас нэг ч төгрөг гаргахгүй. Яаж дандаа хүнээр даалгахав гээд пиво авахаар түрийвчээ онгойлгож ядаж байх зуур нэг нь ирж түрийвчтэй гар дарчихаад хөдөлгөхгүй байх завсар нөгөө нь гүйж очоод питчер дүүрэн пиво авчраад ширээн дээр тавьчих юм.    

 

Ди Си-гийн хөлбөмбөгчдийн нуугдмал авьяас

Үдэшлэгийн үеэр багууд мэндчилгээ дэвшүүлж, асуулт хариултын уралдаан боллоо. Хөлбөмбөгчид далд олон авьяастай улс аж. Чикагогийн багийн мэндчилгээгээр нэгэн залуу хүмүүсийг 10 минут орчим тасралтгүй инээлгэлээ. Монгол морьдынхон харин бараг бэсрэг тоглолт үзүүлэх шахуу юм болов. Гитарын аянд бүгд амандаа аялгуулж байх зуур 

Дэнвэрийн цэнхэр тэнгэр эх нутгийг минь дуртган цэлийнэ
Дэлгэр Монголын залуус хөлбөмбөгийн талбайд тэмцэлдэнэ
Хэний хүү хэрхэн түрүүлэх нь юуны хамаа
Хэмжээлэш үгүй баяслыг авчрах хөл бөмбөг гэдэг гайхамшиг ажгуу

хэмээн уншихад бүгд үргэлжлүүлэн 

Нартай борооны дусал шиг.. 

хэмээн түрэв. Тунсаг, Баадай нар гитартай гоцлов. Үүний дараа багийн мэнэжэр Бааска “Суусрын гүйдэлд салхи…” хэмээн эвлэгхэн дуулаад орхилоо.

Бүжгийн талбай дахь энэ хөлбөмбөгчдийн чадварыг ээ. Цагт 100 майлын хүчтэй өшиглөдөг Ааяа, өсөхөө нарын баки баки хөл хөнгөн хөгжимд уялзан гишгэх нь үнээр уран. Ер нь Монголд элдэв олон нийт их зохиогддог, нэг нэгнийхээ юу чаддагийг бүгд мэддэг билээ. Харин Америкт хажуудах нөхөр маань ч мэргэжлийн дуучин байхыг анзаарахгүй яваад байж мэдэх юм байна шүү.    

 

Аваргын төлөөх тулаан буюу хашир туршлага - залуугийн эрч хүчний тэмцэлдээн

Ингээд хоёр дахь өдөр гол тоглолтууд боллоо. Аргамаг, Дэнвэр -2 –ыг хожсоноор хүрэл медаль хүртэв. Алтын төлөө энэ тэмцээний оргил тоглолт эхэллээ. Алтан бөмбөг спортын 4 мастертай, тэд зүгээр нэг лигад тоглож байсан улс ч биш, бүгд улсын шигшээд хүч үзэж явсан нөхөд. Монгол морьд нэг мастертай, гэвч тэр нь нэг гэлтгүй нөгөө дөрвөн мастерийнхаа ахлагч нь явсан хашир бурхи. Тоглолтын эхнээс л эдний ялгаа их сонин харагдаж байв. Алтан Илд, Энхтөр, Алтантогос нарын залуу мастерууд туйлын шаламгай хөдөлж бөмбөг бүрийн төлөө тэмцэж байгаа нь дайн тулаанаар бодвол тэргүүн эгнээний дайчид мэт байсан бол Эрдэнэбат багаа ерөнхийд нь удирдан, хүн бүрийг тоглолтод оруулах нь өндөрлөг дээрээс харж буй генералыг санагдуулна. 

1974 оны Дэлхийн аваргын шигшээ тоглолтод Круйфф тэргүүтэй Холландыг дайчидтай, харин Германы Бэккэнбауэрийг генералтай зүйрлэм байсныг энд бас дурдъя. Ерөнхийдөө бөмбөг эзэмшилтийн хувиар Монгол морьд илүү байсан боловч тоглолт үнэхээр өрсөлдөөнтэй болж байлаа. Монгол морьдоос “халзан” Цогоо, Адилбиш, Рэнцэнсамбуу нар, Алтабөмбөгөөс өлзий, Батмөнх нар бөмбөгт ихэд үр дүнтэй хүрнэ. Насны хувьд тооцоход Алтан бөмбөгийнхний дундаж нас 30, харин Монгол морьдын дундаж 36 байв. өөрөөр хэлбэл хашир туршлага дийлэх үү, халуун залуу нас давамгайлах уу гэдэг сонин байлаа. Эхний бөмбөгийг Алтан бөмбөг хийв. Тэмцээний хоёр дахь үед Монгол морьд ойр ойрхон хоёр бөмбөг хийснээр тоо 2:1 боллоо. Захын шүүгч энэ үед хугацаа дууссан болохыг хэлж, харин талбайн шүүгчийн мэдлийн цаг үргэлжилж байгааг мэдэгдэв. Талбайн шүүгчийн нэмэлт цаг харин бүр 16 минут үргэлжилж, Алтан бөмбөг нэг гоол оруулж оноо тэнцэнгүүт дуусчхав. Хоёр багийн харьцаа 2:2. Оруулсан алдсан бөмбөгийн харьцааг тоолтол аль аль нь 9 бөмбөгийн илүүгээр нөгөө хоёр багаа хожсон байдаг. Зөвхөн оруулсан бөмбөгийг тоолоход Дэнвэрийн Алтанбөмбөг баг Дэнвэр - 2 багийг 7:1 –ээр хожсон тул нэг бөмбөгөөр илүү гарч энэ удаагийн аварга баг болов. Ди Си-Дэнвэр багуудын 3 дахь тоглолт энэ болсон бөгөөд гуравдахиа тэнцэж байгаа нь бас энэ. өмнө нь энэ хоёр баг Ди Си хотноо хоёр дараалан тэмцэлдэхэд адил гурав, адил хоёроор тэнцэж байсан билээ. Барселона-Реал Мадрид, эсвэл Милан-Интер шиг байнгын чанга өрсөлдөөнтэй хоёр баг АНУ-д бий боллоо доо. Дараа жил юу болохыг хүлээцгээе.          

 

Хэвлэл мэдээллийн арми сурвалжилсан тэмцээн

Тэмцээн зохион байгуулалт сайтай болсон шигээ хэвлэл мэдээллийнхний анхаарлыг гойд татсан нь сайн болов. Баруун эргийн “Замдаан” сэтгүүлээс тэмцээнийг сурвалжлахаар эрхлэгч Цэрэндорж гуай өөрөө залран иржээ. Монгол дахь спортын монополь хэвлэл “Таван цагариг” сонины тусгай сурвалжлагч Энхтүвшин сурвалжлагаа ч хийгээд тоглож ч амжаад явав. Дэнвэрийн “Монгол мэдээ” сэтгүүл болон манай сониныг оролцуулбал нийт Америкийн 3, Монголын нэг сонин сурвалжилсан томоохон тэмцээн боллоо. Испани -82, Мексик-86 гэдэг шиг цааш нь Чикаго-2007, Вашингтон-2008 хэмээн үргэлжлүүлээсэй хэмээн хүсэхийн тул сурвалжлагаа ДЭНВЭР-2006 хэмээн нэрийдэв. Их үйлийг эхлүүлсэн Дэнвэрийн хөлбөмбөгчид, сайхан үйлчилсэн тэдний гэргий, ээж нарт зандан модны мөчир шиг, замбага цэцгийн дэлбээ шиг дэлгэрч явахыг ерөөе.

Ди Си орчмын Монголчуудын хөлбөмбөгийн аварга шалгаруулах тэмцээнээс хийсэн сурвалжлага

- М.Саруул-Эрдэнэ -

“Олны хөлд нарийн тоос дэгдэж, үзэгдэх орчин бүрэлзэхүй, тоосон дундаас гэнэт нэгэн хүдэр чийрэг, нуруулаг бор залуу тэмүүлэн гарч ирэв. Хүзүүнийх нь судас гүрэлзэн хөдлөх нь хир хол гүйснийг нь харуулах агаад шанаагий нь даган урссан хөлс энэ өдрийн халууны гэрч болой. Энэ хүнийг Амараа гэдэг. Америкт ирсээр дөрөв дэх хавраа үдэж, дөрөв дэх зунтайгаа золгож буй Монгол залуу. Өгүүлж буй энэ агшин бол Амараа Вашингтон хотын хөлбөмбөгийн тэмцээнд эсрэг багийнхаа хаалга руу довтолж байгаа дүр зураг. Уг нь тэрбээр хамгаалагч боловч тоглолт дуусах дөхөөд хараахан гоол ороогүй байсан тул эрсдэл гарган урагшилж яваа нь энэ. Центр хэмээх төв шугамыг өнгөрч явахдаа Амраа гэнэт бага насаа санажээ.

Hello... We Are The Mongolian Soccer Association of America

Real soccer players & supporters from Mongolian communities in the USA

Not Enough. Want to stay informed? Follow us now...